natuur en techniek
natuurwetenschappelijk en technisch maandblad
BESTEL
DIT EXEMPLAAR
53e jaargang / nr. 8 / 1985
pag. 576-587
MANGROVEN
Tropisch reservaat bedreigd
Marcel Silvius en Wim Verheugt
Het getijdenbos of mangrove is een van de
belangrijkste ecosystemen van de tropische kustwateren. Het
is de broedkamer van vele vis- en garnalensoorten, die
profiteren van een overdaad aan kleinere wormen en
schelpdieren die op de wadplaten vóór het bos leven. De
laatstgenoemden zijn ook voedselbron voor miljoenen wadvogels
die in deze gebieden voorkomen. Momenteel worden echter grote
arealen mangrovebos ontgonnen voor de aanleg van havens,
industrieterreinen en landbouwgronden.
pag. 588-603
FORMULE 1
Techniek op topsnelheid
Mauro Forghieri
Alvorens de Formule 1-wagens op het circuit de
strijd met elkaar aanbinden, wordt de race vaak al gewonnen
of verloren op de tekentafels en in de werkplaatsen van de
bouwers. Daar wordt met behulp van de modernste
technologieën, de meest verfijnde berekenings- en
testmethoden en niet in de laatste plaats de inventiviteit
van de ontwerpers, alles in het werk gesteld om zo goed
mogelijke racewagens te ontwikkelen. Daarbij moet rekening
worden gehouden met in reglementen vastgelegde beperkingen.
Hoe maken de constructeurs er toch het beste van?
pag. 604-619
PLANKTON VAN EEN ZOUT MEER
De start van de voedselketen
C. Bakker
De levensgemeenschap van plantaardige en dierlijke
planktonsoorten van het Grevelingen-estuarium onderging bij
afsluiting van het bekken in 1971 een ingrijpende
verandering. Het plankton werd plotseling in een stagnerende
massa zout water opgesloten. De soortensamenstelling en de
aantalsverhoudingen tussen de soorten veranderden sterk. Toen
de getijstroming ophield kwam ook minder zwevend materiaal in
het water voor. Het water werd veel helderder. Na de bouw van
een sluis in de dam is het fytoplankton meer gaan produceren.
pag. 620-631
HAAIEN
Kwade reuk onterecht
Perry W. Gilbert
De meeste waarnemingen naar het gedrag van haaien
zijn tot voor kort gedaan bij haaien in gevangenschap, in
afgesloten delen van de open zee, in grote bassins of in
aquaria. Aan de hand van zulke studies hebben onderzoekers
veel geleerd, maar het brandende vraagstuk blijft steeds
bestaan: 'Gedragen haaien in open zee zich óók zo?' Haaien
blijken ook zeer nuttig voor de mens te zijn, haaievlees en
haaieleer zijn daar voorbeelden van. Ook voor
wetenschappelijkonderzoek op diverse terreinen zijn het zeer
bruikbare dieren.
pag. 632-639
GIOTTO NAAR HALLEY
Op reis naar een vuile sneeuwbal
J.A.B. Verduijn
Giotto is onderweg naar Halley. Op 2 juli tilde een
Ariane 1 raket op de basis Kourou in Frans-Guyana de 960 kg
zware satelliet de lucht in. Enkele minuten voor de start
werd de aftelprocedure onderbroken wegens problemen met een
grondsysteem. Zo'n 10 minuten later dan gepland ging de raket
omhoog. De Giotto werd na 15 minuten losgekoppeld van de
derde trap van de Ariane en begon aan zijn drie omlopen rond
de Aarde, alvorens op eigen kracht op weg te gaan naar de
komeet van Halley. De ontmoeting is voorzien voor 13 maart
volgend jaar.
pag.640-649
DE SAFARI NAAR BURKITT'S LYMFOOM
Denis P. Burkitt en M. Sluyser
Het begrip kankeronderzoek roept doorgaans het beeld
op van zeer geavanceerd medisch-technisch werk in dure
laboratoria.
Toen de eerste auteur van dit artikel in een ziekenhuis in
Kampala (Oeganda) geconfronteerd werd met grote kaakgezwellen
bij kinderen, stonden hem geen moderne laboratoria vol
kostbare instrumenten ter beschikking. Niettemin slaagde hij
in zijn pogingen de ware aard van wat we nu als het
Burkitt-lymfoom kennen, grotendeels op te helderen. Met
behulp van de posterijen, een autoreis door zuidelijk Afrika
en veel detectivewerk.
