natuur en techniek
natuurwetenschappelijk en technisch maandblad
BESTEL
DIT EXEMPLAAR
53e jaargang / nr. 4 / 1985
pag. 250-265
STERRENKUNDE IN HET OUDE CHINA
Frank Verbunt
De geschiedenis van de Chinese sterrenkunde, die
zich gedurende 2000 jaar vrijwel onafhankelijk heeft
ontwikkeld, is niet alleen interessant met het oog op de
Chinese beschaving zelf, maar ook als parallel met de
ontwikkelingen in Europa. Het ontbreken van meetkundige
belangstelling belemmerde de ontwikkeling van de Chinese
sterrenkunde, die daarom niet als een voorloper van de
moderne sterrenkunde kan worden beschouwd. Daarentegen
bouwden de Chinese sterrenkundigen enige opmerkelijke
instrumenten en maakten ze een vrijwel ononderbroken (zij het
onnauwkeurige) kroniek van de hemelverschijnselen.
pag. 266-277
KUNSTSTOFFEN IN HET LICHAAM
Paolo Ferruti
Het menselijk lichaam slijt, hoe dan ook. Daarom is
het soms noodzakelijk een onderdeel te vervangen door een
reserve-onderdeel. Dit kan van een donor afkomstig zijn, maar
ook kunstmatig zijn. Dan wordt veel gebruik gemaakt van
materialen van kunststof. Daarbij moet dit materiaal aan een
groot aantal eisen voldoen, omdat het anders uitgestoten
wordt of aanleiding geeft tot gezwellen of bloedproppen. Het
onderzoek is dan ook gericht op het vinden van die
eigenschappen die het polymere materiaal biocompatibel maken,
ofwel door het lichaam niet als vreemd beschouwd wordt.
pag. 278-293
LICHT EN ZIEN
Het oog als optisch systeem
M.C. Colenbrander
Voor het lezen van deze woorden maakt de lezer
actief gebruik van het gezichtszintuig: het oog. Lichtstralen
afkomstig van het papier komen door de pupil het oog binnen.
Er ontstaat een scherp beeld op het lichtgevoelige netvlies.
Daar wordt de optische prikkel omgezet in een
elektro-chemische, die door de cogzenuw naar de hersenen
wordt vervoerd. Maar hoe werkt het precies? Wat is
bijvoorbeeld licht? Hoe maakt de ooglens dat scherpe beeld?
Hoe worden wij een beeld gewaar? Veel van deze vragen zijn
nog onbeantwoord.
pag. 294-305
DE VOORTPLANTING VAN DE HAAI
Eierleggend, eierlevendbarend, levendbarend
Perry W. Gilbert
Haaien bewijzen als zo'n 300 miljoen jaar dat hun
bouw en functie zeer goed aangepast zijn aan het leven in het
water. Daaraan gekoppeld is een goed en verfijnd
waarnemingssysteem, waardoor voedsel zoeken geen probleem is.
Ook wat hun voortplanting aangaat zijn haaien bijzonder: er
zijn soorten die eieren leggen, maar ook levendbarende, én
ook eierlevendbarende, elk met hun eigenaardigheden. Zelfs
komt er bij één soort kannibalisme voor: een jong eet in de
baarmoeder al zijn broertjes en zusjes op.
pag. 306-317
BLIKSEM DETECTIE
Brandpreventie per computer
James Joseph en Harry Otten
Bliksem en onweer zijn dagelijks voorkomende
natuurverschijnselen. Toch boezemt dit fenomeen menigeen
angst in. Mensenlevens, maar ook
gebouwen, gewassen en bossen gaan door bliksem verloren. In
een aantal landen heeft men een systeem geïnstalleerd dat
een onweersbui volgt en
bliksemschichten registreert, zodat een brandweerploeg
eventueel tijdig en accuraat kan optreden.
