natuur en techniek
natuurwetenschappelijk en technisch maandblad
BESTEL DIT EXEMPLAAR
53e jaargang / nr. 3 / 1985
pag. 162-177
EEN KWART EEUW WEERSATELLIETEN
Zicht op ons weer
C. Floor
Vrijwel dagelijks worden de weerberichten op de televisie opgesierd met satellietfoto's waarop o.a. het bewolkingspatroon in ons deel van de wereld zichtbaar is. Vijfentwintig jaar geleden, op 1 april 1960, ging de eerste weersatelliet. TIROS-1, de ruimte in. Deze heeft inmiddels al vele opvolgers gehad. Heden ten dage zijn deze satellieten onmisbaar voor het opstellen van de weersverwachting. Technische ontwikkelingen leidden tot een drastische toename van de mogelijkheden van deze satellieten en de kwaliteit van hun produkten.
pag. 178-197
SPECTROMETRISCHE METHODEN
NMR/ESR
W.S. Veeman
Kennis over de samenstelling van de vele stoffen en materialen die wij dagelijks gebruiken is onontbeerlijk voor een beter begrip van de eigenschappen daarvan. Onder de verzamelnaam 'magnetische resonantie' rekent men een aantal spectrometrische analysemethoden die vaak zeer gedetailleerde informatie geven over de structuur van de betrokken molekulen. Zij gaan uit van het gedrag van geladen deeltjes in het molekuul in een magneetveld. Twee deelgebieden daarvan worden, mede aan de hand van eenvoudige toepassingen, behandeld.
pag. 198-213
BIOGAS
A. Cohen en A.F.M. van Velsen
Organische afvalstoffen, zoals die in huishoudelijk en industrieel afvalwater voorkomen, kunnen omgezet worden in een bruikbare energiebron: biogas. Voordat methaanbacteriën aan de vorming daarvan kunnen beginnen moeten de afvalstoffen eerst door andere bacteriën bewerkt worden. Dit kan zeer effectief in luchtdicht gesloten tanks. Hiervan zijn inmiddels verschillende typen ontwikkeld. Naast technologische problemen die aan de ontwikkeling van de meest efficiënte biogastank vastzitten, zijn er ook nog biologische knelpunten.
pag. 214-221
DE MENS ALS WATERDIER?
Een duik in de evolutie
Cato ten Hallers-Tjabbes
Er zijn tekenen, geen harde bewijzen, dat de voorouders van de mens ooit in water leefden. De mens is namelijk de enige primaat met eigenschappen die ook bij de zeezoogdieren voorkomen, zoals weinig beharing, een vetlaag en het vermogen tot huilen. Andere aanwijzingen werden gevonden in het skelet van Lucy, een vrouw die zo'n 3,5 miljoen jaar geleden in Afrika leefde. Mensen die nog steeds over een aantal watereigenschappen beschikken zijn de Ama-vrouwen uit Japan en Korea.
pag. 222-233
MALARIA PARASIET VECHT TERUG
Geneesmiddelen steeds minder effectief
W.H. Wernsdorfer
Al jaren lang bestaat er een effectief geneesmiddel tegen malaria: kinine. Daarnaast is in de loop der jaren een aantal synthetische middelen ontwikkeld. De ziekteverwekker Plasmodium wordt echter meer en meer resistent tegen deze middelen. Omdat resistente parasieten ook resistente nakomelingen krijgen, neemt de effectiviteit van die middelen dramatisch af. Dit is een belangrijke handicap bij de bestrijding van malaria.