natuur en techniek
natuurwetenschappelijk en technisch maandblad
BESTEL
DIT EXEMPLAAR
53e jaargang / nr. 2 / 1985
pag. 82-97
DE HAAI
Succesvolle afstemming van bouw en functie
Perry W. Gilbert
Haaien gelden als grote griezels. Een film als
'Jaws', waarin ze als gevaarlijke menseneters worden
afgeschilderd, is er het bewijs van. Wie echter de moeite
neemt zich meer in deze dieren te verdiepen zal haaien milder
beoordelen en bewondering hebben voor de vele aanpassingen
waardoor zij als groep langer dan 300 miljoen jaar hebben
kunnen overleven. Men zal ontdekken dat er grote
ongevaarlijke soorten, maar ook hele kleine bestaan. En dat
haaien ook wel eens vredig slapen. Een kennismaking met een
groep vissen die ook buiten de bioscoop boeit.
pag. 98-113
SPECTROMETRISCHE METHODEN
IR/FLUOR
C. Gooijer
Op analytische laboratoria wordt al jarenlang
gebruik gemaakt van infrarood spectrometrie. Deze methode is
zeer geschikt omdat zij zeer gedetailleerde spectra oplevert.
De fluorimetrie werkt in het ultraviolette en zichtbare deel
van het elektromagnetische spectrum. Men meet bijvoorbeeld
het zichtbare licht dat door een monster wordt uitgezonden
dat met ultraviolet licht wordt bestraald. Deze methode is
vooral geschikt bij zeer kleine hoeveelheden monster.
pag. 114-129
OPBOUW EN AFBRAAK IN EEN ZOUTWATERMEER
H.J. Lindeboom
Het zoute Grevelingenmeer is een door menselijk
ingrijpen ontstaan, voor dit deel van Europa uniek
natuurgebied. De aanleg van de verschillende dammen en dijken
in dit gebied had belangrijke gevolgen voor de natuurlijke
kringloop van produktie en afbraak. Onderzoek naar de
natuurlijke kringloop van koolstof stuitte af en toe op
onverwachte problemen. In het laboratorium uitgedachte
methoden bleken in het veld tot de meest onwaarschijnlijke
resultaten te leiden.
pag. 130-137
108
Het eind van het periodiek systeem?
Peter Armbruster
Elementen met meer dan 92 protonen in de atoomkern,
de zgn. transuranen, komen in de natuur niet voor. Ze kunnen
alleen kunstmatig gemaakt worden. Het laatst gemaakte element
heeft nog geen naam, alleen een nummer: 108. De ontdekking
van 108 leverde niet alleen het bewijs van het bestaan van
dit element, maar bovendien een groot aantal gegevens die
antwoord kunnen geven op de vraag of kernen met nog meer
protonen kunnen bestaan.
pag. 138-149
HET LICHTMES
Lasers in de operatiekamer
H. Emanuelli, G. Bandieramonte en S. Andreola
Circa twintig jaar geleden deed de laser zijn
intrede in de chirurgie. Jaren van experimenten maakten
duidelijk dat laserlicht op vele verschillende manieren bij
operaties toegepast kan worden. Voordelen daarvan zijn onder
andere een grotere precisie, minder kans op infecties en veel
geringer bloed- en vochtverlies uit de operatiewond. Een
geoefende chirurg kan er even vaardig mee omspringen als met
het klassieke mes.
