natuur en techniek
natuurwetenschappelijk en technisch maandblad
BESTEL
DIT EXEMPLAAR
53e jaargang / nr. 1 / 1985
pag. 2-9
MOSSEN
Wegbereiders van hogere planten
G.J.C. Buth
De eerste planten die op een kale bodem verschijnen
zijn vaak mossen. Dat komt omdat deze planten zich uitermate
goed onder sterk wisselende milieuomstandigheden kunnen
handhaven. Door hun vaak massale aanwezigheid maken zij
bovendien de ondergrond geschikt voor de hogere planten die
zich er later vestigen. Zolang de mossenvegetatie nog niet
door hogere planten is verdrongen, treedt er een opeenvolging
van verschillende mossoorten op.
pag. 10-25
SPECTROMETRISCHE METHODEN
C. Gooijer
De spectrometrie is misschien wel de meest
toegepaste chemische analysemethode. Zij berust op de
overdracht van energie tussen elektromagnetische straling
(bijvoorbeeld zichtbaar licht) en het monster. Men kan Of de
energie meten die het monster uit de straling opneemt
(absorptie), Of de straling die sommige monsters uitzenden
(emissie). In de spectrometrie wordt gebruik gemaakt van een
enorme verscheidenheid aan apparatuur en meettechnieken. In
dit artikel wordt speciale aandacht besteed aan ultraviolet-
en zichtbaar licht-spectrometrie.
pag. 26-41
SAMEN IN ZEE
Symbiose onder water
J.C. Post
Partnerschap tussen verschillende diersoorten heeft
de mens altijd al gefascineerd. Heel vroeg ging de mens zelf
al een partnerschap met zijn huisdieren aan, een relatie waar
beide partijen van profiteerden. In de zee komen zeer veel
verschillende vormen van samenleving of symbiose voor. Uit
nadere studie blijkt dat er verschillende vormen van symbiose
bestaan. Meestal profiteren beide partners daarvan, soms
slechts één. Parasitisme waarbij een der partners door de
ander geschaad wordt is ook een vorm van symbiose.
pag. 42-61
VOEDINGSVEZELS
Gangmakers van de spijsvertering
Th.J. Postmes
Veel plantaardig voedsel bevat onverteerbaar
materiaal, dat slechts tijdelijk in het maagdarmkanaal
verblijft. Onverteerbaar zijn onder andere de celwanden van
plantecellen, omdat die cellulose, hemicellulose, pectine en
lignine bevatten. Deze stoffen zijn geen overbodige ballast
in de voeding; zij vervullen een belangrijke rol bij de
voedselopname in de darm en een soepele afvoer van
afvalstoffen. Een vezelrijk dieet kan veel darmklachten doen
afnemen of verdwijnen.
pag. 62-73
VACCINATIESTRATEGIEËN
Prikacties op wereldschaal
J. Huisman en E.J. Ruitenberg
Grootschalige vaccinatieprogramma's hebben geleid
tot het (nagenoeg) uitroeien van een aantal besmettelijke
ziekten, die vroeger veel slachtoffers eisten. Pokken is op
wereldschaal verdwenen; in onze streken komen ziekten als
difterie, polio en kinkhoest nog maar sporadisch voor. Toch
is nog geen sprake van een ideale situatie, onder andere
omdat niet de gehele bevolking gevaccineerd is. In de Derde
Wereld is de situatie veel slechter hoewel ook daar het
offensief tegen de 'kinderziekten' is ingezet.
