natuur en techniek
natuurwetenschappelijk en technisch maandblad
BESTEL
DIT EXEMPLAAR
51e jaargang / nr. 11 / 1983
pag. 806-821
J.G. van den Tweel - Transplantatie - Succes immunogenetisch
bepaald.
Het immunologisch reageren van het individu is
grotendeels genetisch bepaald. De genetische informatie
hiervoor maakt deel uit van het zgn.
histocompatibiliteitscomplex dat bij de mens gelegen is op de
korte arm van chromosoom nummer 6. Dit complex bevat ook de
informatie voor een groot aantal celnnembraanmoleculen die
aangeduid worden als HLA antigenen. Deze antigenen zijn van
groot belang bij het transplanteren van organen. Tevens is
gebleken, dat zij een rol spelen bij het ontstaan van een
(toenemend) aantal ziekten.
pag. 822-841
G.D. Vogels - Methaangisting - Laatste stap in de biologische
afbraak.
Moerasgas, brongas, aardgas, biogas zijn
verschillende namen voor het produkt van de methaangisting.
Dit proces wordt uitgevoerd door methaanbacteriën, die een
belangrijke rol spelen in dat gedeelte van de
koolstofkringloop, dat zich in afwezigheid van luchtzuurstof
(anaeroob) voltrekt. De methaanbacteriën nemen daar de
afvalprodukten van de gistende micro-organismen weg en
voorkomen zo dat het leven op aarde eindigt in een verzuurde,
stinkende massa. De methaangisting wordt bijv. toegepast bij
de anaerobe zuivering van afvalwater.
pag. 842-857
R.W.M. Giard Slijm - Vitale barrière tussen binnen- en
buitenwereld.
Onderzoek van slijm is de laatste jaren steeds meer
in de belangstelling komen te staan. Deze glibberige materie
ligt op het oppervlak van holle organen en vervult daar
diverse uiteenlopende belangrijke taken. Veel verschillende
disciplines houden zich met dit onderzoek bezig. Het meeste
onderzoek richt zich op de groep stoffen die slijm zijn
karakteristieke en soms verfoeide eigenschappen geven. Hoewel
inmiddels enig inzicht is verkregen in de betekenis van slijm
bij ziekte en gezondheid, blijven veel fundamentele vragen
toch nog onopgehelderd.
pag. 858-873
P. van de Kamp - Planeten buiten ons zonnestelsel - Speurwerk
aan de grenzen van het waarneembare.
In de loop van de geschiedenis heeft het ego van het
mensdom al een paar rake klappen moeten incasseren: de
planeten draaien niet om ons heen, de zon evenmin, we wonen
niet in het centrum van de melkweg en bovendien zijn er
talloze melkwegen. Voorlopig kunnen we ons nog uniek voelen:
de computer is (nog) niet intelligenter dan wij, er is nog
geen leven ontdekt op andere planeten in ons zonnestelsel en
we kregen evenmin signalen van intelligente wezens elders in
het heelal. Wel weten we nu dat het planetenstelsel rond onze
zon niet langer uniek is.
