natuur en techniek
natuurwetenschappelijk en technisch maandblad
BESTEL
DIT EXEMPLAAR
51e jaargang / nr. 10 / 1983
pag. 722-741
J.A. Bernards - Pijn - Alarmtoestand in het zenuwstelsel.
Elk normaal mens heeft ooit in zijn leven pijn
ervaren. Pijn waarschuwt de mens teneinde zich (actief) aan
aanwezige pijnveroorzakende prikkels te onttrekken, dan wel
(passief) gekwetste lichaamsdelen zoveel mogelijk rust te
gunnen. Zenuwvezels zorgen voor de signalering van de
(dreigende) schade aan het centrale zenuwstelsel. Niet te
genezen weefselbeschadiging, zoals bij sommige ongeneeslijke
ziekten, kan tot aanhoudende, soms ondraaglijke pijn leiden
en vormt een probleem voor de pijnbestrijding. De pijn wordt
dan een lijden. Het signaal verwordt tot kwaal.
pag. 742-757
Stephen Hawking - De theoretische fysica - Einde in zicht?
Is het einde van de theoretische fysica in zicht? De
hoge-energiefysici en de astronomen naderen steeds dichter
het beginpunt van ons heelal, de Oerknal. Op dat moment
moeten de vier basiskrachten in de natuur - zwaartekracht,
sterke kracht, zwakke kracht en elektromagnetische kracht -
nog niet bestaan hebben. Er was slechts één kracht, de
Oerkracht. Als we een theorie kunnen opstellen die alle
fundamentele krachten verenigt hebben we in feite die Oerwet
te pakken. Het lijkt dus op het eerste gezicht niet zo gek om
te zeggen dat de fysica dan haar doel bereikt heeft. Of is
het allemaal niet zo simpel als het lijkt?
pag. 758-777
E. van Ballegooie - Nieuwe behandelingsmethoden voor
suikerziekte - De patiënt helpt zichzelf.
De behandeling van suikerziekte is in korte tijd op
een aantal punten ingrijpend gewijzigd. Teststrips voor het
direct bepalen van de bloedsuikerspiegel zijn een belangrijk
hulpmiddel geworden bij het doseren van insuline. Draagbare
infusiepompjes betekenen vaak een sterke verbetering voor
patiënten die moeilijk behandelbaar zijn met
insulineinjecties. Men kan menselijke insuline produceren met
behulp van recombinant-DNA technieken. In de toekomst wil men
infusiepompjes met de bloedsuikerdetector in het lichaam
implanteren.
pag. 778-797
F.P. Israel - Het raadsel Halley - Europese satelliet reist
komeet tegemoet.
De komeet van Halley komt om de 76 jaar in de buurt
van de Aarde en de Zon, hetgeen de astronomen in staat stelt
iets van de mysterieuze komeetkop te weten te komen. Giotto
is de naam van het ruimtevaartuig dat in 1985 speciaal
gelanceerd zal worden om een ontmoeting met de komeet te
hebben. Als de vlucht tot aan de botsing met de komeet
succesvol verloopt, zal men dan veel meer over het raadsel
kometen weten. In Europa zal helaas weinig van de komeet te
zien zijn; op het zuidelijk halfrond zullen de condities
beter zijn.
