natuur en techniek
natuurwetenschappelijk en technisch maandblad
BESTEL
DIT EXEMPLAAR
51e jaargang / nr. 5 / 1983
pag. 318-333
M. Sluyser - De groeiende tumor Het probleem van de onnodige
deling.
Het oude idee dat tumoren bestaan uit massa's
sneldelende cellen is tegenwoordig verlaten. In feite delen
kankercellen zich in het algemeen niet sneller dan normale
cellen. Waarom neemt een kankergezwel dan in omvang toe?
Cellen in een normaal weefsel delen zich om verloren gegane
cellen te vervangen; elke cel wordt weer door één cel
vervangen. Een kankergezwel heeft echter een kleiner
celverlies dan normaal, omdat een kankercel zich deelt, of
dat nu nodig is of niet. Hierdoor ontstaan geleidelijk meer
cellen en neemt het gezwel in omvang toe.
pag. 334-349
E.J. Goethals - Polymeren - De kunst achter de stof.
Macromoleculen zijn reuzemoleculen: moleculen met
zeer hoge molecuulmassa. In de natuur komen talloze soorten
macromoleculen voor. De laatste 50 jaar echter heeft de mens
geleerd om, uitgaande van kleine moleculen, synthetische
macromoleculen te fabriceren: de polymeren. Zij hebben een
ware revolutie teweeggebracht in de produktie- methoden van
praktisch alle gebruiksgoederen en men kan gerust stellen dat
de ontwikkeling van de synthetische macromoleculaire chemie
en technologie één van de belangrijkste elementen is
geweest in de technologische realisaties en vernieuwingen van
de laatste decennia.
pag. 350-365
G.P. Ktinnen - Het onzichtbare licht - Polarisatie in de
natuur.
Het menselijk oog is bijzonder gevoelig voor kleur
en helderheid, maar polarisatie, de derde karakteristiek van
licht blijft voor ons vrijwel verborgen. Bij gebruik van een
simpel polarisatiefilter (bijv. een polaroidzonnebril)
verandert dit en merken wij hoeveel polarisatie er om ons
heen is. Het is dan ook een genoegen de wonderlijke wereld te
verkennen die met zo'n filter opeens voor ons zichtbaar wordt
en zijn merkwaardige effecten te onderzoeken. In dit artikel
zal globaal het polarisatiepatroon van de natuur aan de hand
van een aantal voorbeelden worden beschreven en de
achtergronden ervan toegelicht worden.
pag. 366-381
R. van den Tempel, T. van den Heiligenberg en J. van Hooff -
Sociaal gedrag bij wolven - Parallellen naar de mens?
De wolf kan gelden als een van de meest sociale
zoogdieren. Vooral de samenwerking, zoals bij de jacht en het
gezamenlijk grootbrengen van de jongen, trekken de aandacht.
Gedurende een aantal jaren is het sociale gedrag van het
wolvenroedel in Burgers' Dierenpark te Arnhem in detail
gevolgd. Deze studie heeft nieuwe inzichten opgeleverd over
de wijze waarop een roedel sociaal georganiseerd is, over de
rangrelaties, de paarvorming, de partnervoorkeuren, enz. Er
lijken treffende analogieën te bestaan met het gedrag van de
(niet verstedelijkte) mens.
