natuur en techniek
natuurwetenschappelijk en technisch maandblad
BESTEL
DIT EXEMPLAAR
50e jaargang / nr. 2 / 1982
pag. 82-101
H. A. Simon - Prometheus of Pa ndora - De invloed van de
automatisering op de maatschappij.
Prometheus (de man die het vuur van de goden stal)
en Pandora (die door haar nieuwsgierigheid de kwade geesten
uit een doos liet ontsnappen) vertegenwoordigen twee manieren
waarop in onze samenleving tegen wetenschappelijk-technische
vooruitgang wordt aangekeken. Zo is het ook gesteld met de
automatisering en het gebruik van computers. Simon verwacht
dat de computer eerder het hersenwerk van de 'denkers' zal
kunnen overnemen dan het handwerk van de mens achter de
machine.
pag. 102-121
W. J. de Haas - De produktie van cement - De noodzaak van een
nieuwe consessie.
Cement is een van de belangrijkste grondstoffen voor
de bouwindustrie. De Eerste Nederlandse Cement Industrie
(ENCI) heeft om de mergeltoevoer op lange termijn te
waarborgen een aanvraag gedaan om een gedeelte van het
Plateau van Margraten af te graven, omdat over 10 jaar de
concessie op de Sint-Pietersberg afloopt. De nieuwe
concessie-aanvraag is nodig om het voortbestaan van het
bedrijf, dus het veilig stellen van de werkgelegenheid, te
garanderen.
pag. 122-141
H. Pannekoek - RNA-synthese in de cel - Een kwestie van vraag
en aanbod.
De eigenschappen van levende organismen worden
bepaald door hun genen. Die genen zijn samengesteld uit de
chemische stof DNA. De genetische code, gelegen in DNA,
schrijft voor welke eiwitten gemaakt kunnen worden in het
organisme. DNA oefent zijn invloed echter niet rechtstreeks
uit op de eiwitsynthese maar doet dit via een tussenstof, RNA
geheten. Over de wijze waarop de cel de informatieoverdracht
van DNA naar RNA tot stand brengt en dit proces reguleert, is
inmiddels veel bekend.
pag. 142-161
W. Hoogland - Detectoren voor elementaire deeltjes.
Het menselijk inzicht in het ontstaan van de kosmos
en de natuur- weten die daaraan ten grondslag liggen heeft de
laatste tientallen jaren een enorme sprong vooruit gemaakt.
Astronomen turen over de oceaan van de ruimte, tot aan het
begin van de tijd. Fysici kijken in het hart van de materie,
op zoek naar de basiswetten van de kosmos. Samen zoeken zij
de sleutel tot de bouw van het heelal. Het epos van de
hoge-energie fysicus wordt geschreven op computerband, met
technologische zeer geavanceerde machines. Dit artikel
beschrijft enkele van de meest gebruikte deeltjesdetectors.
